Սույն կանոնակարգը պարտադիր է Globnews.am-ի խմբագրական բովանդակության ստեղծմանը, խմբագրմանը, հրապարակմանը և տարածմանը մասնակցող բոլոր անձանց համար։

I. Ներածություն

Կանոնակարգի նպատակը և կիրառման շրջանակը

Սույն կանոնակարգը սահմանում է Globnews.am-ի խմբագրական աշխատանքի և պատասխանատվության կանոնները՝ ապահովելու հավաստի, բացատրական և լուծումների լրագրություն։ Այն պարտադիր է բովանդակության ստեղծմանը և տարածմանը մասնակցող բոլոր անձանց համար։

II. Ընդհանուր դրույթներ

1. Globnews.am-ի առաքելությունն ու արժեքները

Globnews.am-ի առաքելությունն է տրամադրել ստուգված տեղեկություն, բացատրել հանրային խնդիրների պատճառները, հետևանքներն ու հնարավոր լուծումները և օգնել լսարանին կայացնել տեղեկացված որոշումներ։

• հավաստիություն և փաստերի ու կարծիքների հստակ տարանջատում,
• անկախություն, անաչառություն և հիմնավորված տեսակետների արդար ներկայացում,
• համատեքստ, պարզ լեզու և հանրային շահ,
• մարդու արժանապատվության, անձնական կյանքի և բազմազանության հարգում,
• սխալների բաց ուղղում և լսարանի առջև հաշվետվողականություն։

2. Խմբագրական անկախությունը

• Թեմաների ընտրությունը, շեշտադրումները և հրապարակման ժամկետները չեն պայմանավորվում սեփականատիրոջ, գովազդատուի, հովանավորի, քաղաքական, տնտեսական, կրոնական կամ այլ շահերով։
• Ֆինանսավորումը կամ գործընկերությունը չի տալիս խմբագրական առավելություն։ Շահերի հնարավոր բախումը բացահայտվում է նյութում։

3. Լսարանի առջև հաշվետվողականությունը

• Globnews.am-ը հրապարակում է սեփականության և օրենքով պահանջվող ֆինանսավորման տեղեկությունը։
• Բողոքներն ու ուղղման հիմնավորված պահանջները քննարկվում են առանց անհարկի ձգձգման։ Էական սխալը ուղղվում է տեսանելի նշումով, իսկ անհրաժեշտության դեպքում հրապարակվում է պարզաբանում, հերքում կամ պատասխան։
• Մեկնաբանությունները մոդերացվում են՝ բացառելով ատելության խոսքը, սպառնալիքը, վիրավորանքը և անձնական տվյալների անհարկի տարածումը։

III. Խմբագրական գործունեություն

1. Խմբագրական որոշումների ընդունումը

• Գլխավոր խմբագիրը պատասխանատու է ընդհանուր բովանդակության և խմբագրական քաղաքականության համար, եթե կոնկրետ նյութի համար այլ պատասխանատու չի նշանակվել։
• Լրագրողը պատասխանատու է ներկայացված փաստերի, աղբյուրների և մեջբերումների ճշտության համար, իսկ խմբագիրը՝ նյութի համապատասխանության, հավասարակշռության և հրապարակման որոշման համար։
• Չստուգված, էականորեն վիճարկվող կամ վնաս պատճառելու ռիսկ ունեցող նյութը հրապարակման չի հանձնվում մինչև բավարար ստուգումը։

2. Գովազդի և խմբագրական բովանդակության տարանջատումը

• Վճարված կամ գործընկերային բովանդակությունը հստակ նշվում է որպես «Գովազդ», «Հովանավորվող նյութ» կամ համարժեք ձևակերպմամբ։
• Գովազդատուն կամ հովանավորը չի կարող որոշել անկախ նյութի եզրակացությունը կամ ստանալ չհիմնավորված առավելություն։

3. Աղբյուրների օգտագործումը և պաշտպանությունը

• Հնարավորության դեպքում աղբյուրը նույնականացվում է։ Անանուն աղբյուրը կիրառվում է միայն հանրային նշանակություն ունեցող տեղեկության դեպքում, երբ նույնականացումը կարող է վնասել աղբյուրին կամ տեղեկությունը այլ կերպ հասանելի չէ։
• Աղբյուրի ինքնությունը հայտնի է գլխավոր խմբագրին կամ լիազորված խմբագրին։ Խմբագրությունը պահպանում է գաղտնիության և հրապարակման պայմանավորվածությունները։
• Հրապարակման համար չնախատեսված տեղեկությունը կարող է օգտագործվել միայն նոր՝ հրապարակելի աղբյուրով անկախ հաստատում ստանալուց հետո։

4. Փաստերի ստուգման ներքին ընթացակարգը

• Փաստերը ստուգվում են առաջնային փաստաթղթերով, պաշտոնական տվյալներով և հնարավորության դեպքում երկու անկախ աղբյուրով։ Մեկ աղբյուրը բավարար է, երբ այն առաջնային և ստուգելի է։
• Ստուգվում են անունները, թվերը, ամսաթվերը, մեջբերումները, պատկերների ծագումը և նյութի համատեքստը։ Մեջբերումների իմաստը չի փոփոխվում։
• Սոցցանցերից, օգտատերերից կամ ԱԲ գործիքներից ստացված տեղեկությունը հրապարակվում է միայն անկախ ստուգումից հետո։

5. Բացատրական և լուծումների լրագրության չափանիշները

• Բացատրական նյութը ցույց է տալիս ոչ միայն՝ ինչ է տեղի ունեցել, այլև՝ ինչու, ինչպես, ում վրա է ազդում և ինչ զարգացումներ են հնարավոր։
• Լուծումների նյութը ներկայացնում է խնդրին տրված փաստացի արձագանք, դրա ապացույցները, արդյունքները, սահմանափակումներն ու կիրառելիության պայմանները։ Այն գովազդ կամ կոչ չէ։
• Ընտրված օրինակը համեմատվում է այլ փորձի կամ տվյալների հետ, իսկ բացերը և չպատասխանված հարցերը հստակ նշվում են։

IV. Աշխատանքային հարաբերություններ

Աշխատանքային պայմանագրերը սահմանում են աշխատակիցների գործառույթները, ենթակայությունը, որոշումների իրավասությունը, պատասխանատվությունը և պայմանագրի դադարեցման կարգը։

ա) Լրագրողների և խմբագրական աշխատակիցների իրավունքները

• հրաժարվել հանձնարարությունից շահերի բախման, անվտանգության հիմնավոր ռիսկի կամ մասնագիտական էթիկային հակասելու դեպքում՝ տեղեկացնելով խմբագրին,
• ստանալ չհրապարակված կամ էականորեն փոխված նյութի վերաբերյալ պարզաբանում և որոշումը բողոքարկել գլխավոր խմբագրին,
• պաշտպանված լինել աշխատանքի հետ կապված ճնշումից, սպառնալիքից և հետապնդումից։

բ) Լրագրողների և խմբագրական աշխատակիցների պարտականությունները

• ժամանակին և որակով կատարել հանձնարարությունները՝ պահպանելով սույն կանոնակարգը,
• ճշտել փաստերը, պահպանել աղբյուրների գաղտնիությունն ու հեղինակային իրավունքը,
• շահերի բախման մասին նախապես տեղեկացնել խմբագրին,
• չընդունել նվեր, վճարում կամ այլ օգուտ, որը կարող է ազդել աշխատանքի վրա։

V. Նյութերին, վերնագրերին և տեսողական բովանդակությանը ներկայացվող պահանջներ

• Նյութը պատասխանում է հիմնական հարցերին՝ ինչ, ով, երբ, որտեղ, ինչպես և ինչու՝ կարևոր տեղեկությունը ներկայացնելով առաջին հերթին։
• Վերնագիրն ու լիդը ճշգրիտ արտացոլում են նյութը, չեն մոլորեցնում, չեն չափազանցնում և չեն ստեղծում կեղծ պատճառահետևանքային կապ։
• Փաստը, մեկնաբանությունը և խմբագրական կարծիքը տեսանելիորեն տարանջատվում են։ Կարծիքը ներկայացվում է համապատասխան նշումով։
• Լուսանկարն ու տեսանյութը կապ ունեն նյութի հետ։ Բովանդակային փոփոխությունը, բեմադրությունը կամ ԱԲ կիրառումը նշվում է, իսկ արխիվային նյութը չի ներկայացվում որպես ընթացիկ։
• Պահպանվում են հեղինակային իրավունքը, աղբյուրի նշումը և անձնական կյանքի պաշտպանությունը։
• Մեջբերումն ու հարցազրույցը կարող են լեզվականորեն խմբագրվել միայն առանց իմաստը խեղաթյուրելու։ Լուրջ մեղադրանքի հասցեատիրոջը տրվում է արձագանքի ողջամիտ հնարավորություն։

VI. Սոցիալական մեդիայում ներկայություն և անձնական էջերում վարքի կանոններ

1. Թափանցիկություն

• Պաշտոնական օգտահաշիվները հստակ նշվում և կառավարվում են միայն լիազորված անձանց կողմից։ Անձնական էջը չպետք է ներկայացվի որպես Globnews.am-ի պաշտոնական դիրքորոշում։

2. Բովանդակության չափանիշները

• Պաշտոնական էջերում գործում են նույն ստուգման, հեղինակային իրավունքի, ուղղման և խտրականությունը բացառող կանոնները, ինչ կայքում։
• Աշխատակիցը չի հրապարակում գաղտնի տեղեկություն և չի տարածում ատելության խոսք, սպառնալիք կամ մասնագիտական վստահությունը խաթարող նյութ։

3. Շահերի բախումը սոցիալական մեդիայում

• Աշխատակիցը բացահայտում է թեմայի հետ առնչվող անձնական կամ կազմակերպական կապը և խուսափում է այնպիսի քաղաքական կամ առևտրային ներգրավվածությունից, որը կարող է կասկածի տակ դնել նրա անկախությունը։

VII. Արհեստական բանականության (ԱԲ) օգտագործման կանոններ

• ԱԲ-ն կարող է աջակցել որոնմանը, սղագրմանը, թարգմանությանը, տվյալների մշակմանը և սևագրին, սակայն վերջնական պատասխանատվությունը կրում են լրագրողն ու խմբագիրը։
• ԱԲ-ի ստեղծած փաստը, հղումը, մեջբերումը, պատկերը կամ ձայնը չի հրապարակվում առանց անկախ ստուգման։ ԱԲ-ն ինքնուրույն աղբյուր չէ։
• Գաղտնի, չհրապարակված կամ զգայուն անձնական տվյալները չեն ներբեռնվում արտաքին ԱԲ գործիքներում առանց թույլտվության և անվտանգ պայմանների։
• ԱԲ-ով ստեղծված կամ էականորեն փոփոխված տեսողական կամ ձայնային բովանդակությունը հստակ մակնշվում է։ Իրական անձի կեղծ ներկայացումը կամ մոլորեցնող սինթետիկ նյութը չի հրապարակվում։